สรุปสาระสำคัญ
ไม้ค้ำยัน (Crutches) คืออุปกรณ์ช่วยพยุงน้ำหนักตัวสำหรับผู้ที่ขาบาดเจ็บ หลังผ่าตัด หรือเดินลงน้ำหนักข้างใดข้างหนึ่งไม่ได้ มีทั้งแบบค้ำรักแร้ (Axillary) และแบบค้ำศอก/ครึ่งแขน (Forearm) ยี่ห้อที่ Rakmor จำหน่ายจริง ได้แก่ FASICARE, Fosun, Hospro และ Hongkai ราคาเริ่มต้น 390 บาท ควรเลือกจากประเภท ความสูงที่ปรับได้ให้พอดีกับผู้ใช้ และวัสดุที่แข็งแรงน้ำหนักเบา พร้อมดูการรับรอง อย.
ไม้ค้ำยัน เป็นอุปกรณ์ช่วยเดินที่จำเป็นสำหรับผู้ที่ขาบาดเจ็บ กระดูกหัก หลังผ่าตัด หรือต้องพักการลงน้ำหนักที่ขาข้างหนึ่ง ช่วยให้เคลื่อนไหวได้อย่างปลอดภัยและลดแรงกดที่ขาที่บาดเจ็บ การเลือกไม้ค้ำยันที่เหมาะกับสรีระและปรับความสูงได้ถูกต้องมีผลต่อความสบายและความปลอดภัยในการใช้งาน บทความนี้รวบรวมวิธีเลือกและเปรียบเทียบไม้ค้ำยันแต่ละยี่ห้อและประเภทที่มีจำหน่ายจริง
ไม้ค้ำยันคืออะไร มีกี่ประเภท
ไม้ค้ำยันช่วยถ่ายน้ำหนักตัวจากขาที่บาดเจ็บไปยังแขนและลำตัว แบ่งเป็นสองแบบหลัก ได้แก่ ไม้ค้ำยันรักแร้ (Axillary Crutches) ที่พยุงบริเวณใต้รักแร้ เหมาะกับการใช้ระยะสั้นหลังบาดเจ็บหรือผ่าตัด และไม้ค้ำศอกหรือแบบครึ่งแขน (Forearm/Elbow Crutches) ที่รัดบริเวณปลายแขน เหมาะกับผู้ที่ต้องใช้ระยะยาวหรือมีแรงแขนดี เพราะคล่องตัวและเก็บง่ายกว่า
ผู้ที่ต้องการโครงช่วยเดินแบบมั่นคงกว่าไม้ค้ำยัน ดูวอคเกอร์ (Walker) ยี่ห้อไหนดีสำหรับผู้สูงอายุ
วิธีเลือกไม้ค้ำยัน ยี่ห้อไหนดี
ก่อนตัดสินใจซื้อ ลองพิจารณาจากปัจจัยเหล่านี้
- ประเภทที่เหมาะกับการใช้งาน — ใช้ระยะสั้นหลังบาดเจ็บ/ผ่าตัดเลือกแบบค้ำรักแร้ ส่วนผู้ที่ต้องใช้ระยะยาวหรือมีแรงแขนดีเลือกแบบค้ำศอกที่คล่องตัวกว่า
- ปรับความสูงได้พอดี — ควรเลือกรุ่นที่ปรับความสูงได้และปรับให้เหมาะกับส่วนสูงของผู้ใช้ เพราะความสูงที่ไม่พอดีอาจกดทับเส้นประสาทใต้รักแร้หรือทำให้ปวดข้อมือ
- วัสดุและน้ำหนัก — อลูมิเนียมน้ำหนักเบา แข็งแรง และไม่เป็นสนิม ใช้งานสะดวกกว่าแบบไม้ ควรดูน้ำหนักที่รองรับให้เหมาะกับผู้ใช้
- ยางกันลื่นและด้ามจับ — ปลายยางกันลื่นที่สภาพดีและด้ามจับที่นุ่มสบายช่วยเพิ่มความปลอดภัยและลดการล้า พร้อมมีเลขจดทะเบียน อย.
ไม้ค้ำยัน ยี่ห้อไหนดี — เทียบแบรนด์ที่ Rakmor จำหน่าย
ด้านล่างคือยี่ห้อไม้ค้ำยันที่มีจำหน่ายจริงและพร้อมส่ง โดยการ์ดสินค้าจะดึงรุ่นและราคาล่าสุดของแต่ละแบรนด์มาแสดงอัตโนมัติ
ไม้ค้ำยัน FASICARE
มีรุ่นให้เลือกหลากหลาย ทั้งไม้ค้ำยันรักแร้อลูมิเนียม (รุ่น FA-007/008/009 มีขนาด S/M/L) และไม้ค้ำศอกแบบครึ่งแขน (FA-010) น้ำหนักเบา ปรับความสูงได้ เหมาะกับผู้ใช้ทั่วไป
ไม้ค้ำยัน Fosun
เด่นด้านไม้ค้ำศอกอลูมิเนียมแบบครึ่งแขน (รุ่น FS937L) และไม้ค้ำยันรักแร้ (FS925L) แข็งแรง คล่องตัว เหมาะกับผู้ที่ต้องใช้ต่อเนื่อง
ไม้ค้ำยัน Hospro
ไม้ค้ำศอกอลูมิเนียมมีให้เลือกหลายสี (H-CH923L/H-CH937L) น้ำหนักเบา ใช้งานง่าย เป็นตัวเลือกที่คุ้มค่า
ไม้ค้ำยัน Hongkai
ไม้ค้ำศอกอลูมิเนียมแบบครึ่งแขน (PHW937L) โครงแข็งแรง ราคาเข้าถึงง่าย เหมาะสำหรับใช้ที่บ้าน
ตารางเทียบไม้ค้ำยันตามประเภท
| ประเภท | จุดเด่น | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| ค้ำรักแร้ (Axillary) | พยุงมั่นคง ใช้แรงแขนน้อย | ใช้ระยะสั้น หลังบาดเจ็บ/ผ่าตัด |
| ค้ำศอก/ครึ่งแขน (Forearm) | คล่องตัว เก็บง่าย | ใช้ระยะยาว ผู้มีแรงแขนดี |
| แบบไม้ | ราคาประหยัด | ใช้ชั่วคราว งบจำกัด |
ช่วงราคาไม้ค้ำยันที่ Rakmor จำหน่ายอยู่ที่ 390 - 980 บาท (ข้อมูล ณ 17 สิงหาคม 2569)
วิธีใช้และปรับความสูงให้ถูกต้อง
สำหรับไม้ค้ำยันรักแร้ ควรปรับให้ส่วนบนอยู่ต่ำกว่ารักแร้ประมาณ 2–3 เซนติเมตร (ราว 2 นิ้วมือ) เพื่อไม่ให้กดทับเส้นประสาท และปรับด้ามจับให้อยู่ระดับข้อมือขณะยืนตรงปล่อยแขน การลงน้ำหนักควรลงที่ฝ่ามือไม่ใช่ที่รักแร้ ตรวจปลายยางกันลื่นให้อยู่ในสภาพดีเสมอ และเดินบนพื้นที่แห้งไม่ลื่น หากไม่แน่ใจควรให้นักกายภาพบำบัดแนะนำท่าเดินที่ถูกต้อง
รุ่นไม้ค้ำยันที่มีจำหน่ายจริงในขณะนี้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไม้ค้ำยัน
ไม้ค้ำยันรักแร้พยุงได้มั่นคงและใช้แรงแขนน้อย เหมาะกับการใช้ระยะสั้นหลังบาดเจ็บหรือผ่าตัด ส่วนไม้ค้ำศอก (ครึ่งแขน) คล่องตัวและเก็บง่ายกว่า เหมาะกับผู้ที่ต้องใช้ระยะยาวและมีแรงแขนดี
ปรับให้ส่วนบนของไม้ค้ำรักแร้อยู่ต่ำกว่ารักแร้ประมาณ 2–3 เซนติเมตร และด้ามจับอยู่ระดับข้อมือขณะยืนปล่อยแขน การลงน้ำหนักควรลงที่ฝ่ามือ ไม่ใช่กดที่รักแร้ เพื่อป้องกันการกดทับเส้นประสาท
อลูมิเนียมน้ำหนักเบา แข็งแรง ไม่เป็นสนิม และปรับความสูงได้ง่าย ส่วนแบบไม้ราคาประหยัดกว่าแต่หนักและปรับได้จำกัด ปัจจุบันส่วนใหญ่นิยมแบบอลูมิเนียม
ที่ Rakmor ราคาไม้ค้ำยันอยู่ที่ 390 - 980 บาท ขึ้นกับประเภทและวัสดุ โดยส่วนใหญ่จำหน่ายเป็นคู่ (ข้อมูล ณ 17 สิงหาคม 2569)
มาตรฐานและแหล่งอ้างอิง
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ไม้ค้ำยันและอุปกรณ์ช่วยเดินจัดเป็นเครื่องมือแพทย์/อุปกรณ์ช่วยที่ควรผ่านการรับรองตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
- ความปลอดภัยขึ้นกับการปรับความสูงให้พอดี ความแข็งแรงของโครง และสภาพของปลายยางกันลื่น ควรตรวจสอบสม่ำเสมอและเลือกจากผู้จำหน่ายที่ระบุสเปกชัดเจน






